Bakit Hindi Ang Pag-iilaw Ang Edad ng Dahilan

Bakit Hindi Ang Pag-iilaw Ang Edad ng Dahilan
ni Raphael - Raffaello Sanzio, Pampublikong Domain, Wikimedia

Sa magkabilang panig ng Atlantic, ang mga pangkat ng mga intelektwal na pampubliko ay nagbigay ng tawag sa mga armas. Ang kinubkob na kuta na nangangailangan ng pagtatanggol, sinasabi nila, ay ang nagpapanatili ng agham, katotohanan at patakaran na nakabatay sa ebidensya. Ang mga puting kabalyero ng pag-unlad - tulad ng psychologist na si Steven Pinker at ang neuroscientist na si Sam Harris - ay hinatulan ang maliwanag na muling pagkabuhay ng pag-iibigan, damdamin at pamahiin sa pulitika. Ang batayan ng kamakabaguhan, sinasabi nila sa amin, ay ang kakayahan ng tao na pigilin ang mga nakakasagabal na pwersa na may kadalubhasaan. Ang kailangan natin ay isang pag-reboot ng Paliwanag, ngayon.

Ang nakalilito, ang maringal na larawan ng tinatawag na 'edad ng katwiran' ay weirdly katulad sa imahe na advanced ng mga walang muwang na detractors. Ang pejorative view ng Enlightenment ay dumadaloy mula sa pilosopiya ng GWF Hegel hanggang sa kritikal na teorya ng kalagitnaan ng 20th-century Frankfurt School. Ang mga manunulat na ito ay tumutukoy sa isang patolohiya sa pag-iisip sa Kanluran na katumbas ng katwiran sa positivistang agham, kapitalistang pagsasamantala, ang dominasyon ng kalikasan - kahit na sa kaso ni Max Horkheimer at Theodor Adorno, na may Nazismo at Holocaust.

Ngunit sa paghawak na ang Paliwanag ay isang kilusan ng dahilan laban sa mga hilig, mga apologist at kritiko ay dalawang panig ng parehong barya. Ang kanilang kolektibong pagkakamali ay kung bakit ang cliché ng 'edad ng dahilan' ay napakalakas.

Ang mga kinahihiligan - nakikita ay nakakaapekto, nagnanais, nagnanais - ay mga tagapagpauna sa modernong pag-unawa sa damdamin. Mula noong sinaunang panahon Stoics, ang pilosopiya sa pangkalahatan ay tumingin sa mga kinahihiligan bilang pagbabanta sa kalayaan: ang mahina ay mga alipin sa kanila; ang malakas na igiit ang kanilang dahilan at kalooban, at kaya nananatiling libre. Ang kontribusyon ng Paliwanag ay upang magdagdag ng agham sa larawang ito ng dahilan, at relihiyosong pamahiin sa paniwala ng madamdaming pag-alipin.

Gayunpaman, upang sabihin na ang Paliwanag ay isang kilusan ng rasyonalismo laban sa pag-iibigan, ng agham laban sa pamahiin, ng progresibong pulitika laban sa konserbatibong tribalismo ay dapat malalim na mali. Ang mga claim na ito ay hindi sumasalamin sa rich texture ng Paliwanag mismo, na kung saan inilagay ng isang lubos na mataas na halaga sa papel na ginagampanan ng pakiramdam, pakiramdam at pagnanais.

Tnagsimula ang Paliwanag sa siyentipikong rebolusyon sa kalagitnaan ng 17th century, at nagtapos sa Rebolusyong Pranses sa pagtatapos ng 18th. Hegel, sa unang bahagi ng 1800s, ay isa sa mga unang upang pumunta sa nakakasakit. Sinabi niya na ang nakapangangatwiran paksa na ipinagkaloob ni Immanuel Kant - ang philosopher ng Paliwanag par ekselans - Nagawa ang mga mamamayan na nalimitahan, nawalan ng pag-asa at hiwalay mula sa kalikasan, kasama ang nakamamatay na rasyonalismo ng French Terror ang lohikal na kinalabasan.

Gayunpaman, ang Paliwanag ay isang magkakaibang hindi pangkaraniwang bagay; ang karamihan sa pilosopiya nito ay malayo na malayo sa Kantianismo, na nag-iisa mula sa bersiyon ni Hegel ni Kant. Ang katotohanan ay ang Hegel at ang Romantiko ng 19th-siglo, na naniniwala na sila ay inilipat sa pamamagitan ng isang bagong diwa ng kagandahan at pakiramdam, ay pinatawag ang 'edad ng dahilan' upang maglingkod bilang foil para sa kanilang sariling pagsasamâ. Ang kanilang mga Kantian na paksa ay isang dayami na tao, tulad ng dogmatiko rationalism ng kanilang paliwanag.

Sa France, ang philosophes ay nakakagulat na masigasig ang tungkol sa mga hilig, at malalim na kahina-hinalang tungkol sa mga abstraksiyon. Sa halip na hawakan ang kadahilanang iyon ay ang tanging paraan ng pag-aaway ng pagkakamali at kamangmangan, binibigyang diin ng Pranses na Paliwanag damdam. Maraming paliwanag ng mga palaisipang advocated ang isang polyvocal at mapaglarong bersyon ng pagkamaykatwiran, isa na patuloy na may mga partikularidad ng pang-amoy, imahinasyon at sagisag. Laban sa inwardness ng pilosopiyang pilosopiya - René Descartes at ang kanyang mga tagasunod ay madalas na target ng pagpili - ang philosophes lumabas, at dinala sa unahan ang katawan bilang ang punto ng madamdamin pakikipag-ugnayan sa mundo. Maaari kang pumunta kahit na upang sabihin na ang Pranses Paliwanag sinubukan upang makabuo ng isang pilosopiya wala dahilan.

Para sa halimbawa ng pilosopo na si Étienne Bonnot de Condillac, hindi ito makatwiran upang pag-usapan ang dahilan bilang isang 'guro'. Ang lahat ng mga aspeto ng pag-iisip ng tao ay lumago mula sa aming mga pandama, sinabi niya - partikular, ang kakayahang madala sa maligayang mga sensasyon at pinalayas mula sa mga masakit. Ang mga paghimok na ito ay nagbunga ng mga kinahihiligan at hangarin, pagkatapos ay sa pag-unlad ng mga wika, at hanggang sa ganap na pag-unlad ng pag-iisip.

Upang maiwasan ang pagkahulog sa isang bitag ng maling articulacy, at upang panatilihing mas malapit hangga't maaari sa nararamdamang karanasan, si Condillac ay isang tagahanga ng mga 'primitibong' mga wika sa kagustuhan sa mga umaasa sa mga abstract na ideya. Para sa Condillac, ang wastong rasyonalidad ay nangangailangan ng mga lipunan upang bumuo ng higit pang mga 'natural' na paraan ng pakikipag-usap. Ang ibig sabihin ng rationality ay kinakailangang pangmaramihan: iba-iba ito mula sa lugar patungo sa lugar, sa halip na umiiral bilang isang hindi nabilang na unibersal.

Ang isa pang totemic figure ng Pranses na Paliwanag ay si Denis Diderot. Karamihan sa malawak na kilala bilang editor ng massively ambisyoso Encyclopédie (1751-72), sinulat ni Diderot ang marami sa kanyang mga subversive at ironic articles mismo - isang diskarte na dinisenyo, sa bahagi, upang maiwasan ang mga Pranses na mga sensor. Hindi isinulat ni Diderot ang kanyang pilosopiya sa anyo ng mga abstract treatises: kasama ang Voltaire, Jean-Jacques Rousseau at ang Marquis de Sade, si Diderot ay isang master ng pilosopikong nobela (pati na rin ang pang-eksperimentong at pornographic fiction, satire at art criticism) . Isang siglo at kalahati bago isinulat ni René Magritte ang iconikong linya na 'Ito ay Hindi Isang Pipe' sa ilalim ng kanyang pagpipinta Ang Pagsakop ng Mga Larawan (1928-9), sumulat si Diderot ng isang maikling kuwento na tinatawag na 'Ito ay Hindi Isang Kuwento' (Huwag n'est maayos).

Naniniwala si Diderot sa paggamit ng katwiran sa pagtugis ng katotohanan - ngunit nagkaroon siya ng matinding sigasig para sa mga hilig, lalo na kapag ito ay dumating sa moralidad at aesthetics. Sa marami sa mga pangunahing mga numero sa Scottish Paliwanag, tulad ng David Hume, naniniwala siya na ang moralidad ay pinag-aralan sa diwa-karanasan. Ang etikal na paghuhusga ay malapit na nakahanay sa, kahit na hindi makikilala mula sa, aesthetic judgments, inaangkin niya. Hinuhusgahan namin ang kagandahan ng isang pagpipinta, isang landscape o mukha ng aming kalaguyo tulad ng hatol namin ang moralidad ng isang character sa isang nobela, isang play o sa aming sariling mga buhay - iyon ay, hinuhusgahan namin ang mabuti at ang maganda nang direkta at nang hindi nangangailangan ng dahilan. Para sa Diderot, pagkatapos, ang pag-aalis ng mga hilig ay maaaring makagawa lamang ng isang pagkasuklam. Ang isang tao na walang kakayahan na maapektuhan, alinman dahil sa kawalan ng mga kinahihiligan o kawalan ng mga pandama, ay magiging kagilagilalas sa moral.

TGayunpaman, ang Paliwanag na ipinagdiriwang ang pakiramdam at pakiramdam ay hindi nangangailangan ng pagtanggi sa agham. Masyado ang kabaligtaran: ang pinaka-sensitibong indibidwal - ang taong may pinakamagandang pakiramdam - ay itinuturing na ang pinaka matinding tagamasid ng kalikasan. Ang archetypical example dito ay isang doktor, nakatuon sa katawan rhythms ng mga pasyente at ang kanilang mga partikular na sintomas. Sa halip, ito ay ang teorya na tagapagbuo ng sistema na kaaway ng siyentipikong progreso - ang doktor ng Cartesian na nakakita ng katawan bilang isang kusang makina, o mga taong natututo ng gamot sa pamamagitan ng pagbabasa ni Aristotle ngunit hindi sa pamamagitan ng pagmamasid sa sakit. Kaya ang pilosopiko na hinala ng dahilan ay hindi isang pagtanggi ng pagkamaykatwiran per se; ito ay isang pagtanggi lamang ng dahilan paghihiwalay mula sa mga pandama, at nahiwalay mula sa nakayayamot na katawan. Sa ganitong, ang philosophes ay sa katunayan mas malapit na nakahanay sa Romantics kaysa sa huling nagustuhan upang maniwala.

Ang pagpapalaganap ng mga intelektuwal na paggalaw ay palaging isang mapanganib na negosyo. Ang Paliwanag ay may magkakaibang pambansang katangian, at kahit sa loob ng iisang bansa ito ay hindi monolitik. Ang ilang mga thinkers ginawa tumawag sa isang mahigpit na paghihiwalay ng dahilan at mga hilig, at pribilehiyo ang walang pagsubok sa paglipas ng pang-amoy - Kant, pinaka patanyag. Ngunit sa bagay na ito si Kant ay nakahiwalay sa marami, kung hindi man, sa mga pangunahing tema ng kanyang panahon. Lalo na sa France, ang pagkamaykatwiran ay hindi sumasalungat sa pakiramdam ngunit ito ay nakatuon sa at patuloy na kasama nito. Ang Romanticism ay higit sa lahat ay isang pagpapatuloy ng mga tema ng Paliwanag, hindi isang pahinga o pagkalupit mula sa kanila.

Kung kami ay upang pagalingin ang mga divides ng kontemporaryong makasaysayang sandali, dapat naming bigyan ang fiction na dahilan nag-iisa ay may kailanman gaganapin ang araw. Ang kasalukuyan ay nagpapahiwatig ng pagpuna, ngunit hindi ito gagawing mabuti kung ito ay batay sa isang katha-katha tungkol sa ilang maluwalhati, walang pakundangang nakaraan na hindi kailanman naging.Aeon counter - huwag alisin

Tungkol sa Ang May-akda

Si Henry Martyn Lloyd ay isang honorary research fellow sa pilosopiya sa University of Queensland sa Australia. Siya ang may-akda ng Ang Philosophical System ni Sade sa Konteksto ng Pag-iilaw nito (2018), at co-editor, na may Geoff Boucher, ng Pag-uulit ng Paliwanag: Sa Pagitan ng Kasaysayan, Pilosopiya, at Pulitika Na (2018).

Ang artikulong ito ay orihinal nai-publish sa libu-libong taon at na-publish sa ilalim ng Creative Commons.

Mga Aklat ng May-akda na ito

{amazonWS: searchindex = Books; keywords = Henry Martyn Lloyd; maxresults = 3}

enafarzh-CNzh-TWnltlfifrdehiiditjakomsnofaptruessvtrvi

sundin ang InnerSelf sa

facebook-icontwitter-iconrss-icon

Kumuha ng Pinakabagong Sa pamamagitan ng Email

{Emailcloak = off}